Guatemala BBQ: 23 augustus 2015

WORTEL-uitnodiging 2015

Laureaat Quetsalprijs 2015

Makrina GUDIEL ALVAREZ

Makrina Gudiel Alvarez werd geboren op 9 mei 1963 in Escuintla .
In de voetsporen van haar vader begon ze zich als adolescente op het einde van de jaren 70 vanuit de parochie van Santa Lucía Cotzulmaguapa in te zetten voor de mensenrechten en nam ze o.a. deel aan de boerenmanifestaties uit die tijd. Na de verdwijning van haar broer en een aanslag tegen haar vader besloot het gezin naar de VS te vluchten, waar Makrina zich bleef inzetten voor het lot van de armen en de migranten in de VS.
Begin de jaren 80 keerde Makrina terug naar Guatemala om er deel te nemen aan de gewapende strijd. In 1996, na de ondertekening van de vredesakkoorden en de demobilisering, begon ze zich samen met haar vader als promotor van de mensenrechten in Santa Lucia Cotzulmaguapa in te zetten voor de uitvoering van die akkoorden.
Ze nam actief deel aan de activiteiten van de Waarheidscommissie die tot doel had een document op te stellen met de resultaten van het onderzoek naar de gebeurtenissen tijdens de burgeroorlog en elementen te verzamelen voor een objectieve beoordeling ervan.
In één van de bestudeerde documenten verscheen de naam van haar broer en 100 andere verdwenen personen, wat de aanleiding was voor Makrina en haar vader om in 2004 samen met de familieleden van de andere slachtoffers een proces in te spannen tegen de guatemalteekse staat. Eind 2012 leidde dit tot een veroordeling van de guatemalteekse staat door het Interamerikaans Hof voor de Mensenrechten. Een maand voor het begin van het proces werd de vader van Makrina vermoord. Vanwege de aanhoudende doodsbedreigingen werd het gezin verplicht opnieuw naar het buitenland te vluchten. Makrina werkte op dat moment voor de URNG in Cotzumalguapa, waar ze de reële organisatie en participatie van de bevolking aanmoedigde via de Ontwikkelingsraden van de Gemeenschappen(COCODES). Haar engagement in haar werk met vrouwen en jongeren deed haar beslissen om elke dag vanuit haar schuilplaats naar Cotzulmaguapa te reizen.
In 2005 besliste de Interamerikaanse Commissie voor Mensenrechten een rechtszaak te openen tegen de Guatemalteekse Staat ivm de moord op de vader van Makrina. Met deze veroordeling van het hof slaagden Makrina en haar zus Beatriz erin de zaak te laten onderzoeken door het Openbaar Ministerie voor Mensenrechten in Guatemala, echter zonder gevolg.
Daarop bracht Makrina de zaak opnieuw op niveau van het Interamerikaans hof waarop een veroordeling van de guatemalteekse staat volgde. Makrina verkreeg dat het Interamerikaans Hof de guatemalteekse staat verorderde een wettelijk kader te creëren ter bescherming van de promotoren van de mensenrechten.
Makrina Gudiel heeft ten overvloede bewezen tegenover de rechtbank, de maatschappij en de mensenrechtenorganisaties dat het mogelijk is een voorvechtster te zijn van de mensenrechten en tegelijk te militeren in een politieke partij, in dit geval de URNG. Makrina heeft de ethische standaarden van de verdediging van de mensenrechten ingevoerd in de praktijk van een politieke partij, wat haar vaak problemen bezorgd heeft.

Makrina heeft haar inzet als mensenrechtenactiviste tijdens haar hele leven duur betaald. Ze leeft onder voortdurende doodsbedreigingen waardoor haar gezondheid aangetast is en ze constant van woonplaats moet veranderen. Daardoor is het voor haar moeilijk werk te vinden en leeft ze in precaire financiële omstandigheden.

Op geen enkel moment echter hebben deze moeilijkheden het engagement van Makrina ondermijnd. Voor UDEFEGUA is Makrina een integere mensenrechtenactiviste die altijd coherent in de praktijk gebracht heeft wat ze verkondigde.

De Jury heeft beslist de prijs toe te kennen aan Makrina omwille van:

1) haar moed om naar haar land terug te keren ondanks de verdwijning van haar broer, de doodsbedreigingen tegen haar vader en haarzelf terwijl ze in de VS waarschijnlijk de mogelijkheid had gehad om asiel te krijgen en een rustig leven te leiden;

2) haar moed om een rechtszaak te openen tegen de guatemalteekse staat bij de Organisatie van Amerikaanse Staten, wat leidde tot de veroordeling van voorgenoemde staat;

3) haar moed om een organisatie op te richten ter verdediging van de mensenrechtenactivisten zowel op het niveau van Guatemala als van Meso-Amerika;

4) haar moed om de conflicten niet uit de weg te gaan, bijvoorbeeld door haar actieve deelname aan de gemeenschapsontwikkelingsraden (COCODES);

5) haar moed om met aandrang mee te werken aan de uitvoering van de Vredesakkoorden ondertekend in 1996;

6) haar moed om zich te integreren in het gewapend verzet om de democratische ontwikkeling van Guatemala en het respect voor de mensenrechten af te dwingen.

15 april 2015

De vier genomineerden voor de Quetzalprijs 2015

Norma CRUZ CORDOVA

Norma Cruz CordovaOp zeer jonge leeftijd is Norma al sociaal geëngageerd via de Kerk, waardoor ze tijdens de burgeroorlog met haar familie naar het buitenland moet vluchten wegens de repressie. Sinds haar terugkeer begeleidt ze slachtoffers van de schendingen van de mensenrechten tijdens het intern conflict. Naar aanleiding van het sexueel geweld waarvan haar dochter het slachtoffer was, begint Norma in 1999 een rechtszaak tegen de daders waarbij ze meteen de dagelijkse realiteit van vele meisjes in Guatemala aanklaagt. In 2002 richt ze de vereniging Sobrevivientes op die steun biedt aan slachtoffers van seksueel geweld. In 2005 wordt Norma officieel voorgedragen als kandidaat voor de Nobelprijs voor de Vrede in het kader van de Campagne “Duizend Vrouwen voor een Nobelprijs”.


Makrina GUDIEL ALVAREZ

Makrina Gudiel AlvarezMensenrechtenactiviste voor de organisatie UDEFEGUA. Sinds haar jeugd en geïnspireerd door het voorbeeld van haar vader zet Makrina Gudiel zich actief in voor de opbouw van een meer rechtvaardige samenleving in Guatemala. Na de moord op haar vader, een maand voor de start van de rechtszaak tegen de Guatemalteekse staat wegens de gedwongen verdwijning van haar broer tijdens het gewapend conflict, werpt Makrina zich steeds duidelijker en actiever op als verdediger van de Mensenrechten in Guatemala, waardoor ze het slachtoffer wordt van constante doodsbedreigingen. Makrina bereikt dat de Interamerikaanse Commissie voor Mensenrechten de Guatemalteekse staat verplicht een openbare politiek van bescherming van mensenrechtenactivisten te creëren. Het engagement van Makrina heeft zware gevolgen voor haar economische toestand en haar fysieke en psychische gezondheid.

Claudia PAZ y PAZ

Claudia Paz Y PazVoormalig directeur van de legale dienst van het Hoog Commissiariaat voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties in Guatemala maar vooral bekend als de eerste vrouwelijke Procureur Generaal van het land en de eerste die in die hoedanigheid de genocide onderzocht met het oog op dagvaarding en veroordeling van de verantwoordelijken. Claudia Paz y Paz noemt zichzelf niet moedig, maar verantwoordelijk tegenover de bevolking die zoveel jaar op gerechtigheid heeft moeten wachten. Ook zij weet wat het betekent om het doelwit te zijn van doodsbedreigingen.

Ricardo FALLA

Ricardo FallaJezuiet en antropoloog. Auteur van talrijke antropologische en sociologische studies en artikels in verband met heden en verleden van de mayabevolking. Vanwege zijn werk en engagement met de lijdende bevolking, wordt Ricardo verschillende keren verplicht het land te verlaten. Samen met Serge Berten en Walter Voordeckers maakt hij een studie over vrijwilligers aan de zuidkust. Tijdens het gewapend conflict geeft Ricardo pastorale begeleiding aan de Gemeenschappen in Verzet CPR in de Ixcán regio. Hij wordt er door de militairen onder andere van beschuldigd een commandant van de guerrilla te zijn. Na de oorlog verleent hij zijn steun aan de Spaanse onderzoeksrechter Baldizon tegen de militairen die aan de macht waren tijdens de burgeroorlog. Vanuit zijn huidge standplaats Santa Maria de Chiquimula in Totonicapán werkt hij verder aan zijn oeuvre om de werkelijkheid van de mayabevolking toegankelijk te maken voor een ruimer publiek en zo bij te dragen tot een beter verstandhouding tussen de volkeren in Guatemala.

Quetzalprijs: nieuwe voorzitter van de jury

jokeGuatemala is een land dat naar de keel grijpt. In mijn geval figuurlijk. Ik heb er mijn hart verloren aan de prachtige natuur, aan de oude cultuur, aan de levende mayatradities en -spiritualiteit, maar vooral aan de mensen van de gemeenschappen waarmee ik gewerkt heb, en aan de organisatie die ik heb helpen oprichten. Ik heb er mijn hart verloren aan een geëngageerde man en er mijn gezin gesticht, vrienden gemaakt, een heel leven uitgebouwd.

Maar Guatemala grijpt heel veel mensen letterlijk naar de keel. Al eeuwen. Nog steeds. Kleine mensen, weerloze mensen. Het onrecht is groot in Guatemala: het racisme tegen de maya-bevolking, de criminalisering van de sociale strijd. De landonteigening gaat nog steeds door, de rijken worden rijker, de armen armer. Het land wordt uitverkocht aan machtige buitenlandse bedrijven die het met de mensenrechten niet nauw nemen en daarvoor de steun krijgen van staat en leger.
Maar het verzet groeit. De bevolking organiseert zich, laat haar stem horen, onder leiding van mensen die niet bang zijn om hun leven op het spel te zetten. Die mensen verdienen het om internationaal onder de aandacht gebracht te worden en een hart onder de riem gestoken te worden.

Door de omstandigheden ben ik nu na een half leven opnieuw in België, soms met heimwee, maar blij dat ik me van hieruit op verschillende manieren voor Guatemala kan blijven inzetten. Het is met veel dankbaarheid jegens Guatemala en haar bevolking dat ik het voorzitterschap van de jury van de Quetzalprijs heb aanvaard.

Joke Scherpereel

Afobelgica – Zaterdag 28 februari 2015 in Brugge

afrobelga

Quetzalprijs

QUETZAL PRIJS VOOR MENSENRECHTEN EN DEMOCRATIE IN GUATEMALA

REGLEMENT

Achtergrond en doelstellingen

In januari 2012 is de Quetzal Prijs voor Mensenrechten en Democratie in Guatemala in het leven geroepen door Guatebelga vzw. Deze vereniging zonder winstoogmerk volgens Belgisch recht (statuten in B.S. 15/1/2002) werd opgericht in 2001 om de democratie en de mensenrechten in Guatemala te bevorderen en acties te ondernemen tegen de straffeloosheid voor schendingen van de mensenrechten in het land. Meer informatie vindt men op: www.guatebelga.be.

Het algemeen doel van de Quetzal Prijs is de mensenrechten en de democratie in Guatemala te stimuleren. In het bijzonder wil deze prijs steun verlenen aan initiatieven die de strijd tegen de straffeloosheid aangaan, de cultuur van de mensenrechten verdiepen en verantwoordelijke vormen van bestuur aanmoedigen.

De Quetzal Prijs zal worden toegekend aan individuele personen of organisaties of instellingen die een bijzondere bijdrage hebben geleverd tot de bevordering van de mensenrechten en de democratie in Guatemala. De prijswinnaars hoeven niet in Guatemala te wonen of de Guatemalteekse nationaliteit te bezitten.

Een internationaal samengestelde jury zal de prijswinnaar selecteren en naar België uitnodigen om de prijs in ontvangst te komen nemen tijdens een officiële plechtigheid.

De Quetzal Prijs bestaat uit een kunstwerk dat hiervoor speciaal is ontworpen door een kunstenaar.

Hij zal worden toegekend op tweejaarlijkse basis.

Nominaties en criteria

Ten behoeve van de Quetzal Prijs worden ‘mensenrechten’ in de brede betekenis begrepen, hierin begrepen de klassieke rechten zoals het recht op vrije meningsuiting en vereniging, en het recht om niet te worden gefolterd, evenzeer als de sociale en economische rechten zoals het recht op voedsel, huisvesting, scholing en gezondheidszorg. Ze omvatten ook het genot van de mensenrechten door specifieke groepen, bijvoorbeeld bekeken door de lens van geslacht, leeftijd of etniciteit, of mensenrechten in specifieke situaties, zoals periodes van noodtoestand of tijdens of na gewapende conflicten.

De jury beslist autonoom of een bepaalde activiteit valt binnen de categorie van de mensenrechten en de democratie in Guatemala, zoals bedoeld door de Quetzal Prijs.

Enkel nominaties in het Engels of het Spaans zullen voor de prijs in aanmerking worden genomen.

Procedure

Nominaties voor de Quetzal Prijs moeten worden ingediend bij de secretaris van de jury, uiterlijk tegen 31 december van het jaar voorafgaand aan de prijsuitreiking.

Per prijsronde kan elke persoon, organisatie of instelling slechts één kandidaat nomineren.

Nominaties moeten de volgende elementen bevatten:

  • Een curriculum vitae van de persoon of een beschrijving van de organisatie of instelling die wordt genomineerd van minstens 3 pagina’s

  • Een brief met gedetailleerde informatie over de redenen tot nominatie van de persoon of de organisatie of instelling, in het bijzonder gerelateerd aan de algemene en specifieke doelstellingen van de prijs

  • Elke bijkomende informatie die nuttig wordt geacht om de jury een beter beeld te bieden over de bijdrage van de genomineerde.

Nominaties moeten worden ingediend op elektronische wijze.

Jury

Alle nominaties zullen worden geëvalueerd en de prijswinnaars geselecteerd door een internationale jury die zal worden samengesteld door de Raad van Bestuur van Guatebelga vzw.

.

Bijkomende informatie

Voor meer inlichtingen gelieve men de website www.guatebelga.be te raadplegen of contact te nemen met de secretaris van Guatebelga, Dhr. Carlos Colson (info@guatebelga.be).

De Nederlandse tekst is de originele tekst en de enige rechtsgeldige.

PREMIO QUETZAL PRO DERECHOS HUMANOS Y LA DEMOCRACIA EN GUATEMALA

reglamento

En enero de 2012 se fundó el Premio Quetzal Pro Derechos Humanos y la Democracia en Guatemala por Guatebelga vzw. Esta asociación sin fines de lucro fue instituida  según el derecho belga (estatutos en el Boletín Oficial del estado 15/1/2002) para promover la democracia y los derechos humanos en Guatemala y emprender acciones contra la impunidad por violaciones de los derechos humanos en el país. Para más información se puede consultar el sitio web  HYPERLINK “http://www.guatebelga.be/” www.guatebelga.be

El objetivo general del Premio Quetzal aspira a estimular la democracia en Guatemala. Particularmente este premio quiere apoyar las iniciativas que luchan en contra de la impunidad, que profundizan la cultura y animan formas de gobierno responsables.

El Premio Quetzal será otorgado a personas individuales u organizaciones o instituciones que han aportado una contribución especial para la promoción de los derechos humanos y la democracia en Guatemala. No es preciso que los ganadores del premio residan en Guatemala ni que posean la nacionalidad guatemalteca.

Un jurado compuesto internacionalmente seleccionará al ganador, invitándolo a Bélgica para recibir el premio durante una celebración solemne.

El premio consiste en una obra de arte que será elaborada especialmente para este fin por un artista.

El Premio Quetzal será otorgado cada dos años.

Nominaciones y criterios

En relación con el Premio Quetzal se entienden ‘los derechos humanos’ en el sentido amplio, incluyendo tanto los derechos clásicos como el derecho a la libre emisón de pensamiento y asociación y el derecho a no ser torturado como también los derechos sociales y económicos tal el derecho a la alimentación, vivienda, educación y salud. Incluyen asimismo el goce de los derechos de parte de grupos específicos, por ejemplo desde el enfoque del género, edad u origen étnico o derechos humanos en situaciones específicas, como estados de emergencia o durante y depués de conflictos armados. El jurado decide de manera autónoma sobre si cae dentro de la categoría de los derechos humanos y la democracia en Guatemala determinda actividad, tal y como lo pretende el Premio Quetzal.

Se tomarán en cuenta solamente nominaciones en inglés y en español para el premio.

Procedimiento

Las nominaciones para el Premio Quetzal deben entregarse con el secretario del jurado, a más tardar el 31 de Diciembre del año que precede el otorgamiento del premio.

Para cada ciclo cada persona, organización o institución podrá nominar a un solo candidato.

Las nominaciones deben contener los elementos siguientes:

El curriculum vitae de la persona o una descripción de la organización que se nombra  de por lo menos 3 páginas.

Una carta con informaciones sobre las razones de la nominación de la persona u organización o institución, particularmente relacionadas con los objetivos general y específicos del premio.

Cada información adicional que se estima de ser útil para permitir al jurado una mejor visión sobre el aporte del que se nombra.

Se presenta las nominaciones de forma electrónica.

Jurado

Todas las nominaciones serán evaluadas y los ganadores del premio seleccionados por un jurado internacional que está compuesto por el consejo de administración de Guatebelga vzw.

Información añadida

Para más información se puede consultar el sitio web  HYPERLINK “http://www.guatebelga.be/” www.guatebelga.be o contactar al secretario de Guatebelga, el sr. Carlos Colson (info@guatebelga.be)

QUETZAL PRIZE FOR HUMAN RIGHTS AND DEMOCRACY IN GUATEMALA

RULES

Background and objectives

The Quetzal Prize for Human Rights and Democracy in Guatemala is established in January 2012 by Guatebelga vzw, a non-profit organisation according to Belgian law (statute in B.S. 15/1/2002). It was founded in 2001 to foster democracy and human rights in Guatemala and to undertake actions against impunity for human rights violations in that country. More information can be found on www.guatebelga.be.

The general objective of the Quetzal Prize is to stimulate human rights and democracy in Guatemala. In particular, it wishes to support initiatives that fight against impunity, deepen the culture of human rights and encourage accountable forms of governance.

The Quetzal Prize will be awarded to individual persons or to organisations or institutions that have made a major contribution to human rights and democracy in Guatemala. The prize winners do not have to reside in Guatemala or possess Guatemalan citizenship.

An internationally composed jury will select the prize winner and invite him/her to Belgium to accept the prize during an official ceremony.

The Quetzal Prize consists of a piece of art especially designed by an artist.

It will be awarded on a bi-annual basis.

Nominations and criteria

For the sake of the Quetzal Prize, ‘human rights’ are conceived of in a broad sense, to include such classical human rights as the right to free speech and freedom of association, and the right not to be tortured, as well as social and economic rights, such as the right to food, housing, education, and health care. They also include the human rights enjoyment by specific groups, for instance through the lens of gender, age or ethnicity, or human rights in specific situations, such as emergencies and during or after violent conflicts.

It is fully up to the jury to decide if a given activity falls within the category of human rights and democracy in Guatemala as intended by the Quetzal Prize.

Only nominations in English or Spanish will be considered.

Procedure

Nominations for the Quetzal Prize have to be submitted to the secretary of the jury by  the 31st  of December of the year preceding the award ceremony.

Each person, organisation or institution can only nominate one candidate for any given round.

Nominations should include:

  • a curriculum vitae of the person or a description of the organisation or institution nominated of no less than 3 pages
  • a letter explaining in detail the reasons for nominating the person or organisation or institution, particularly in relation to the general and specific objectives of the prize
  • any additional information deemed useful to provide the jury with a better idea about the contribution of the nominee.

Nominations should be submitted in an electronic format.

Jury

All nominations will be evaluated and the prize winners selected by an international jury that will be composed by the Board of Guatebelga vzw.

Additional information

For more information please check the website www.guatebelga.be or contact the secretary of Guatebelga, Mr. Carlos Colson (info@guatebelga.be).

Seminarie ter herdenking van Walter Voordeckers

Human Rights and Transitional Justice in Latin America: Developing multiple strategies on the road from impunity to accountability

Welkom op 7 mei 2014 in de ochtend voor het seminarie, ‘s middags voor de lunch met de sprekers, en van 14-16 nog een aparte bespreking met Naomi ivm onze zaak en de Quetzalprijs.

Wel graag per email inschrijven voor het seminarie.

Faculty of Theology, St Michielsstraat 4, Leuven
Collegium Veteranorum, Romero Room (02.10) 1
Speakers: Prof. Naomi Roht-Arriaza (UC Hastings)
and Mr. Marcelo Torelly (University of Brasilia)
Chair: Prof. Stephan Parmentier (LINC)
Discussant: Prof. Koen Lemmens (LIHRICS)

Lokatie:
Faculty of Theology, St Michielsstraat 4, Leuven
Collegium Veteranorum, Romero Room (02.10) 1

Speakers: Prof. Naomi Roht-Arriaza (UC Hastings) and Mr. Marcelo Torelly (University of Brasilia)

Chair: Prof. Stephan Parmentier (LINC)
Discussant: Prof. Koen Lemmens (LIHRICS)

Solidariteit met Jan Vandeveire en Maria Amparo

Belangeloze solidariteit met het volk van Guatemala is wat Jan Vandeveire en Maria Amparo al
tientallen jaren begeestert en bezielt.
Op weg van de hoofdstad naar Antigua Guatemala voor een daguitstap met de kleinkinderen,
werden Jan en Maria slachtoffers van een brutaal verkeersongeval.
Mutualiteit en sociaal georiënteerde gezondheidszorg zijn in Guatemala jammer genoeg nog altijd
onbestaande.
Zware operaties en medische nazorg zorgen voor hoge acute financiële problemen. Spontane
solidariteit in Guatemala heeft reeds wonderen verricht. Maar de nood blijft hoog.
Onze dringende financiële solidariteit met Jan en Maria staat symbool voor ónze
menselijke tederheid en mededogen.
Rek.nr: BE41 29982040 5010, Vandeveire Hilda, met vermelding: ‘ solidair met Jan en Maria ‘
Met dank: Vlaams Guatemala Comité; Guatebelga; SolidairSelection_011met Guatemala.

“ Solidariteit is de tederheid der volkeren “ ( T. Borge )

Belangeloze solidariteit met het volk van Guatemala is wat Jan Vandeveire en Maria Amparo al tientallen jaren begeestert en bezielt.

Selection_011

Op weg van de hoofdstad naar Antigua Guatemala voor een daguitstap met de kleinkinderen, werden Jan en Maria slachtoffers van een brutaal verkeersongeval. Mutualiteit en sociaal georiënteerde gezondheidszorg zijn in Guatemala jammer genoeg nog altijd onbestaande.

Zware operaties en medische nazorg zorgen voor hoge acute financiële problemen. Spontane solidariteit in Guatemala heeft reeds wonderen verricht. Maar de nood blijft hoog.

Onze dringende financiële solidariteit met Jan en Maria staat symbool voor ónze menselijke tederheid en mededogen.

Rek.nr: BE41 29982040 5010, Vandeveire Hilda, met vermelding: ‘ solidair met Jan en Maria ‘

Met dank: Vlaams Guatemala Comité; Guatebelga; Solidair met Guatemala.